Volgens de PHPP-berekeningen zitten we met een (gemiddelde) warmtevraag van 11.6 kWh/jaar/m2, of zo’n 2560 kWh per jaar. De EPB-berekeningen komen aan een iets lagere waarde, maar deze gaan uit van andere veronderstellingen (bv binnentemperatuur van 18°C ipv 20°C).
Doordat we verwarmen met een warmtepomp, hadden we in principe voldoende aan een PV-installatie van ca 1000 Wp om te voldoen aan de voorwaarden voor een nulenergiewoning. We hebben uiteindelijk 3360 Wp, of 14 panelen, laten plaatsen. Solar Constructs uit Lochristi leverde ons de Sanyo-panelen.

Na anderhalf jaar in onze woning hebben we een vrij goed zicht op ons energieverbruik. Aangezien we enkel gebruik maken van elektriciteit, ook voor verwarming, is ons verbruik de som van verwarming, warm water, ventilatie, elektrische apparaten en verlichting. In 2011 hadden we in totaal 4060 kWh nodig, wat vrij vergelijkbaar is met het verbruik van een standaardwoning die voor verwarming en warm water gebruik maakt van een andere energiebron (bv aardgas, stookolie, hout). Helemaal niet slecht dus.

Bepalen hoeveel hiervan effectief naar verwarming gegaan is, is niet triviaal aangezien ons compacttoestel (Drexel & Weiss Aerosmart XLS) instaat voor zowel verwarming, warm water en ventilatie. Wel kunnen we, op basis van ons verbruik in de zomer, een ruwe inschatting maken; al is dit per definitie een overschatting, aangezien ook verlichting en warm water in de winter voor meerverbruik zorgen.
Aangezien ons verbruik de voorbije zomer gemiddeld zo’n 9.2 kWh/dag bleek te zijn, volgt daaruit dat we voor verwarming in 2011 slechts zo’n 700 kWh nodig gehad hebben. Uitgaande van een COP van 3.5 voor onze warmtepomp, komt dit neer op een verwarmingsbehoefte van 2460 kWh, of 11.1 kWh/jaar/m2. Toegegeven: november en december waren relatief zachte wintermaanden. Maar anderzijds was januari dan weer heel koud, en is hierin nog het extra verbruik voor verlichting en warm water inbegrepen, als onbekende factor.

Conclusie is dus dat ons werkelijk verbruik vrij goed overeenstemt met de waarde die de PHPP-berekening opleverde, wat aangeeft dat bij de uitvoering van onze passiefwoning geen grote fundamentele fouten gemaakt zijn. Een hele geruststelling …

Voor nieuwbouw schiet er zelfs niets meer over. Ook de belasting-verminderingen voor laagenergie-, passief- en nulenergiewoningen zijn weggevallen, terwijl net die premies kandidaat-(ver)bouwers over de streep zouden kunnen trekken om verder te gaan dan de (beperkte) eisen die nu door het Vlaams Energieagentschap (VEA) opgelegd worden. Mensen die nu bezig zijn aan de bouw van hun passiefwoning worden voor voldongen feiten gesteld, voor hen wordt het afwachten wat de Vlaamse overheid gaat doen.

Wij gaan onze aanvraag voor certificatie tot nulenergiewoning vermoedelijk nog net op tijd ingediend hebben. Enkele weken voor aankondiging van de bezuinigingsmaatregelen hadden we 14 PV-panelen besteld: voldoende om ons elektriciteitsverbruik voor verwarming en warm water te dekken, en een beetje extra. Plaatsing en keuring volgden midden december, zodat we ons certificatiedossier nog net voor het jaareinde konden indienen.
Niet dat deze premies in ons budget ingecalculeerd zaten; maar we hoopten toch hiermee de meerkost van passiefbouw voor een deel te kunnen compenseren. Want die meerkost is er: meer isolatie, duurdere ramen, een meer gedetailleerde uitwerking van bouwknopen, … Maar ook het feit dat passiefbouw nog geen standaard bouwproces is, en daardoor door veel aannemers behoedzaam gemeden, zorgt ervoor dat de bouwkost hoger oploopt dan wat in principe mogelijk zou moeten zijn.
Dit zou in de toekomst moeten verbeteren wanneer meer aannemers meer vertrouwd zijn geraakt met het principe, waardoor het mechanisme van vraag en aanbod iets meer ten gunste van de bouwheer zou moeten beginnen werken.

De vragen van onze enthousiaste bezoekers waren dit jaar dan ook meer technisch van aard: hoe realiseren we de bijverwarming, waarom de keuze voor een bodemwisselaar, wat is het voordeel van vloerverwarming ten opzichte van centrale luchtverwarming, hoe vermijd je koudebruggen aan raamkaders, enz. Vraag nummer 1 blijft hoe groot ons verbruik is in vergelijking tot een traditionele woning. Na bijna anderhalf jaar ervaring in ons passiefhuis kunnen dan ook we mooi de balans opmaken in alle seizoenen.

Was je dit jaar te laat om onze woning te bezoeken? Hou dan volgend jaar zeker de inschrijvingsdatum van Ecobouwers Opendeur in de gaten!

Wel even schrikken toen onze woning als laureaat uit de bus kwam … Samen met Bart en Lieven op het podium, waar Chantal een aantal vragen op ons afvuurde. Op haar vraag hoe het gesteld is met het comfort in een passiefwoning, heb ik ooit wel al meer geïnspireerde antwoorden gegeven … (niet makkelijk, met al die schijnwerpers op je gericht).

De verantwoording van de jury valt te lezen op de website van A+, het organiserende architectuurmagazine. Terwijl de jury enerzijds enthousiast was over de architecturale kwaliteiten en de manier waarop we een doorgedreven energiezuinigheid bekomen hebben, ervaart ze als een knelpunt dat de woning door haar ligging (in een verkaveling, niet in de stadskern) minder het duurzaamheidsaspect uitstraalt. Daar zijn we ons zeker van bewust. Als consequente gebruikers van fiets en openbaar vervoer kunnen we alleen maar ons best doen om onze ecologische impact zo laag mogelijk te houden (en we denken dat we daar ook vrij goed in slagen). We beseffen goed dat een vrijstaande woning in een verkaveling een minder duurzame optie is dan een rijwoning in de stad. Net omdat we een lapje van de schaarse Vlaamse grond innemen, wilden we dit op een zo duurzaam mogelijke manier doen. We tonen met onze woning en onze mobiliteitsgedrag dan ook aan dat het stereotiepe beeld van de Vlaamse verkaveling kan doorbroken worden. Vergeet ook niet dat ca 4 jaar geleden passief bouwen nog veel minder gekend was, de architecten die ermee vertrouwd waren nog veel dunner gezaaid, en passief verbouwen al helemaal zeldzaam.

Dat we trots zijn op het eindresultaat is zeker. En het comfort in een passiefwoning is inderdaad fantastisch: het is meer dan gewoon “warm in de winter, koel in de zomer”. Het gaat ook over dingen als: nergens een koudegevoel hebben door tocht of in de buurt van ramen of deuren, overal dezelfde behaaglijke temperatuur (dus geen kou in slaapkamer of toilet), verse lucht. En over het comfortgevoel dat een rechtstreeks gevolg is van de manier waarop onze woning ingedeeld is (het ontwerp dus): een ruime open leefruimte die een heel direct contact geeft met de buitenwereld, de dag rond natuurlijk zonlicht, …

De reactie van Bart na de prijsuitreiking is te zien op YouTube.

Nu dinsdag (25 oktober) volgt de prijsuitreiking en zullen we te weten komen wie van de vier genomineerden het uiteindelijk gehaald heeft …
Vorig jaar ging de Prijs voor Energie al naar BLAF, voor de passiefwoning van architecte Barbara Oelbrandt.

Ook wij doen dit jaar weer mee. Zowel op 12 als 13 november stellen we onze woning open voor bezoekers. Onze woning is intussen grotendeels afgewerkt, zodat de opbouw van muren en andere schildelen niet meer zichtbaar is. Wel gaan we iets meer kunnen vertellen over hoe het bouwproces verlopen is, en wat nu onze ervaringen zijn met wonen in een goed geïsoleerde woning. We hebben intussen al één winter en twee zomers meegemaakt, en weten dus hoe het voelt …

Inschrijven hiervoor kan vanaf 19 oktober.

En eind vorige week is onze gazon ‘gearriveerd’: graszoden die op rollen geleverd werden en dezelfde dag nog geplaatst werden door Greenscaping. Het is nog even wachten voor we op het gras mogen lopen, tot de wortels zich goed in de bodem gehecht hebben. Door het uitzonderlijk warme weer betekent dit dus: water sproeien. Maar normaal gezien zouden de weergoden ons over een paar dagen moeten bijstaan …
Dezelfde firma zal volgende week ook de helling aan de zuidgevel afwerken. De drainage, vorige winter de oorzaak van ons vochtprobleem, werd vlak voor de zomer al in samenspraak met onze architect aangepast en zal ons in de toekomst hopelijk vrijwaren van verder onheil. Greenscaping zal nu steenkorven plaatsen om het niveauverschil aan de zijkanten op te vangen.

Ook voor de kinderen is het leuk om in een echte tuin (of toch iets dat al in de buurt begint te komen …) te kunnen spelen.