climate change

Die maanden van aanhoudend droog weer konden natuurlijk niet blijven duren, en dus hebben we sinds enkele weken te maken met overvloedige regen (en wind). Het andere uiterste dus; bouwen is meteen minder eenvoudig geworden.
Aangezien we het terrein vlak voor ons huis lichtjes hebben doen afhellen om voldoende zonlicht te kunnen binnenbrengen in de halfondergrondse kinderslaapkamers, heeft zich in deze afzink een heleboel water verzameld. We hebben dan ook een drainage voorzien om het overtollige regenwater te kunnen afvoeren naar de riolering; jammer genoeg was deze nog niet geplaatst … Met alle gevolgen vandien: een paar XPS-isolatieplaten (die stevig verlijmd hadden moeten hangen aan de betonwand) bleken donderdag toch losgeraakt te zijn door het water en waren ‘vrolijk’ rond aan het dobberen voor ons huis …

Maar geen man overboord: het water wordt voorlopig weggepompt met een dompelpompje. Het is nu even wachten op een paar dagen met droger weer zodat de drainagebuizen geplaatst kunnen worden in stabiele grond, waarna we de situatie weer onder controle zouden moeten hebben.

Of onze problemen een direct gevolg zijn van de dreigende klimaatveranderingen door de verhoogde emissie van broeikasgassen, is niet gezegd natuurlijk; ik denk dat we een beetje regen wel gewoon zijn in ons België aan de noordzee … Al zijn de meeste klimaatwetenschappers het er nu wel over eens dat de tijdens de laatste eeuw opgemeten temperatuurtoename en andere klimaatveranderingen geen natuurlijke fluctuaties zijn, maar veroorzaakt door de mens zelf. En dus ook door de mens opgelost zal moeten worden.
Geen tijd te verliezen dus. Hopelijk levert de nakende klimaattop in Kopenhagen iets op.

Toch ook goed nieuws: onze aansluiting op de riolering is een feit. Dit was toch wel even een spannend moment, want doordat de kinderen op hun verdieping een badkamertje zullen hebben (halfondergronds dus), wordt het afvalwater relatief diep afgevoerd. Uiteindelijk bleken we net voldoende overschot te hebben om aan de bovenkant van de riolering aan te sluiten.
Verder ook afgewerkt: de leidingen van de bodemwarmtewisselaar (2x 100 m die voordien al op een diepte van 1.5 tot 2.5 m rondom ons huis waren gelegd) zijn door de kelder gebracht, evenals de leidingen van en naar onze regenwaterput.

regenwaterput

Vandaag zijn de septische put en de regenwaterput (van 10.000 l.) geplaatst. De putten werden na het plaatsen opgevuld met water, om te verhinderen dat ze naar boven zouden komen.

De 200 m lange socarex voor de bodemwarmtewisselaar werd in 4 kringen, telkens op ongeveer 50 cm afstand van elkaar, rond het huis gelegd. Tegen de wandisolatie plaatsten we noppenfolie als extra bescherming tegen vocht.

Als de betonboor meewil, worden morgen 8 doorboringen door de kelderwand gemaakt: 4 voor in- en uitgangen van de bodemwarmtewisselaar, 1 voor afvoer van douchewater, 1 voor afvoer van toilet, 1 voor regenwater en 1 voor een buitenkraan. Nadien gaan definitief alle pompen uit en zaterdag mag de volledige bouwput dicht. Dat zal al een heel ander zicht zijn!

klaar voor wederaanvullingen

Morgen een belangrijke dag: de uitgegraven keldergrond wordt tegen de kelderwand gestort (de zgn. wederaanvullingen). Eerst moet de buis voor de bodemwarmtewisselaar op verschillende diepteniveaus rondom het huis gelegd worden. Tussen de wandisolatie en de aangevoerde grond komt een beschermende noppenfolie. Verder zullen de regenwaterput en septische put geplaatst worden en wordt de aansluiting met de riolering voorzien. Doorheen de kelderwand moeten verschillende doorboringen gemaakt worden, allemaal goed afgedicht met link seal (schakelvormige rubberringen).

En eindelijk -eindelijk!- mogen de pompen uit die al sinds augustus het grondwater wegpompen en zo onze bouwput voor instorten behoeden.

boven de grond

We komen boven de grond uit! De ruimtes van de kinderverdieping zijn nu zo goed als klaar: 3 kinderslaapkamers, een badkamer en de kelder/wasruimte. Fijn om erin te kunnen lopen en het ruimtelijke gevoel te beleven. Hoewel de kinderkamers half ondergronds liggen, krijg je er door het grote raam op ‘bureauniveau’ toch geen verzonken gevoel.

De plafonds bestaan uit predallen. Dit zijn vooraf gefabriceerde betonnen afdekplaten. We hebben ze in twee soorten: gladde boven de kelder en ruw afgewerkte boven de slaapkamers en badkamer. De gladde behoeven geen afwerking en blijven als betonnen element zichtbaar. De ruw afgewerkte met noppenfolieprofiel zullen netjes bepleisterd worden.

Volgende week wordt de kinderverdieping afgewerkt en wordt een betonnen druklaag gegoten bovenop de predallen. De wapening ligt al klaar. Net als een grote voorraad silicaatstenen voor de verdere opbouw …

ruwbouw gestart

Zoals eerder aangekondigd is onze aannemer Luc Hermans deze week gestart met het ruwbouwgedeelte. Tot dusver zijn enkel de binnenmuren van de (half)ondergrondse benedenverdieping gebouwd; volgende week zullen daar normaal de predallen bovenop geplaatst worden, en wordt mogelijk ook al gestart met het binnenspouwblad van de gevels.
Al deze muren worden uitgevoerd in silicaatsteen (of kalkzandsteen); voor onze woning wordt de Silka Lijmblok Light van Xella gebruikt.

De eerste foto geeft een mooi beeld op onze benedenverdieping, vanaf de tuinkant (noordzijde). De grote ruimte aan de tuinkant wordt onze kelder (deel van het geïsoleerd volume), aan de straatkant zijn de slaapkamertjes van onze 3 kinderen te zien, evenals hun badkamer.

Beter beeld van het slaapgedeelte, gezien vanaf de straatkant.

En nog een foto genomen vanuit de kelder.

klaar voor ruwbouw bovengronds

Het kwakkelende weer heeft de voorbije dagen een aantal keren flink roet in het eten gegooid, maar we zijn nu toch waar we moeten zijn: de isolatie tegen onze kelderwanden piept eindelijk boven het maaiveld.
En al bij al zijn we best tevreden met het resultaat; door kwistig alle naden met de Deuxan bitumenlijm dicht te smeren zou er normaal geen vocht meer tussen de platen door mogen kunnen dringen …

Tegen deze isolatie zullen we binnenkort, wanneer de grond aan de buitenkant weer wordt aangevuld, nog een noppenfolie plaatsen. Maar eerst is het nu de beurt aan onze aannemer voor de ruwbouw, Luc Hermans, die normaal dinsdag al van start zal gaan (de paletten met silicaatsteen blokken staan al klaar …).

Zoals beloofd ook een paar foto’s …

Het aanbrengen van een dikke bitumenlaag (Deuxan 2K) om de waterdichtheid te verzekeren (links: kelderwand met enkel de primerlaag (= waterige Deuxan-oplossing); rechts: vers aangebrachte bitumenlaag):

Het bitumenproduct zelve:

De opa’s in actie:

Het plaatsen van de XPS-isolatie (Styrodur 3035 CS), in verschillende lagen:

Het afdekken van de geplaatste isolatie om deze te beschermen tegen de regen:

En het (voorlopige) eindresultaat:

wandisolatie ondergronds

We zijn al een aantal dagen bezig met het afwerken van onze kelderwanden, maar dit blijkt geen evidentie …
De eerste laag Deuxan 2K aanbrengen schoot nog vrij goed op, ook al hadden we meer van dit materiaal nodig dan eigenlijk voorzien (waterdichtheid mag iets kosten …). Maar voor het plaatsen van harde isolatieplaten heb je een perfect vlakke wand nodig, en dit was niet het geval doordat de funderingsplaat zich tijdens het gieten aan 2 kanten een paar cm opengezet had. Met als gevolg dat we op 30cm hoogte met een ‘trapje’ zitten waarrond we de isolatie zo goed mogelijk moeten proberen doen aansluiten.
Komt daarbij ook dat je Deuxan niet altijd even egaal kan openstrijken zoals je bv met gipsbepleistering zou doen. Aangezien het voor het behoud van de isolatiewaarde belangrijk is om watercirculatie tussen de platen te vermijden, hebben we dan ook heel wat tijd moeten steken in het doen aansluiten van alle isolatieplaten en het afdichten van de (onvermijdelijke) resterende kieren tussen de platen.
We zijn nu bijna halfweg; als het weer nog een beetje meewil, zijn we eind deze week klaar. Ik probeer binnenkort ook wat foto’s op de blog te plaatsen.

Extreem vuil werkje trouwens; dit goedje kleeft aan handschoenen, huid en kledij, en is nadien bijna niet meer te verwijderen.

kelderwanden

Opnieuw een stap verder …
Dinsdag zijn de betonwanden van de kelder afgewerkt: in 1 dag werden bekisting en wapening geplaatst zodat tegen de avond het beton nog gegoten kon worden. Een dag later is Van Linden opnieuw gekomen om de bekisting te verwijderen. Het resultaat mag er over het algemeen wel zijn, vinden we. Maar de echte (waterdichtheids)test zal natuurlijk pas later volgen …

En nu, hop, weer naar Lokeren voor de volgende fase: het aanbrengen van een dikke bitumenlaag (Deuxan 2K) op de buitenwanden. Iets wat we zelf doen …

Een paar foto’s van voor het gieten:

Tijdens het ontkisten:

Het eindresultaat …

weerverlet

Weerverlet, het bestaat dus ook in de zomer …
We hadden gehoopt dat vandaag de wanden van de betonkelder geplaatst zouden worden zodat we over 2 dagen eindelijk zouden kunnen starten met het plaatsen van de isolatie. Maar helaas; vandaag bleek het te warm te zijn om beton te gieten. Te hoge omgevingstemperaturen zorgen ervoor dat het beton te snel uithardt, waardoor het risico op barsten toeneemt.
Hopelijk hebben we morgen meer geluk …

opbouw ondergrondse bouwdelen

Tussen onze verslaggeving vanop de werf door toch even een beetje meer uitleg over de vloer- en muuropbouw ondergronds. Een figuurtje maakt het mogelijk een beetje duidelijker …

Aangezien de bodem van onze kelder tot beneden de grondwaterspiegel komt, is waterdichtheid van de constructie cruciaal. We hebben er daarom voor gekozen om te werken met een gegoten betonkelder: 30cm dikke funderingsplaat met wapeningsnetten van 10mm (+ nog extra wapening), en eveneens 30cm dikke betonwanden met 8mm dikke netten. Aan de overgang tussen funderingsplaat en betonwand komen dan nog wachtijzers, en wordt een dubbele rij waterkeerplaten geplaatst om ook hier lekken te vermijden. De firma Van Linden garandeert 10 jaar volledige waterdichtheid op onze betonkelder.
Daarnaast zijn we van plan om de komende weken nog een bijkomende bitumenlaag met Deuxan 2K aan te brengen op de buitenkant van de betonwanden, waardoor het risico op lekken op lange termijn nog verder geminimaliseerd wordt.

Zowel onder de funderingsplaat als aan de buitenkant van de kelderwanden worden 2 lagen XPS-isolatie geplaatst: 2x 10cm Styrodur 5000 CS onder de vloer en 2x 12cm Styrodur 3035 CS tegen de wanden. Het type 5000 CS heeft een voldoende hoge druksterkte om de volledige woning te dragen zonder dat de isolerende of andere eigenschappen op korte of lange termijn degraderen. De wandisolatie wordt volvlaks verlijmd (opnieuw met Deuxan 2K), om waterinfiltratie tussen de isolatieplaten, en dus verminderde isolatie, te vermijden.
De U-waarden (= maat voor het warmteverlies per oppervlakte-eenheid en per graad Celcius verschil tussen binnen en buiten) die we hiermee bekomen voor deze bouwdelen zijn respectievelijk ongeveer 0.18 en 0.15 W/m2K. Deze waarden zijn misschien niet extreem laag (lage U-waarde is beter) voor een passiefwoning, waar 0.15 W/m2K typisch als bovenlimiet wordt aangeraden voor opake bouwdelen, maar we mogen niet vergeten dat onze funderingsplaat 2m diep zit, waar de bodemtemperatuur het hele jaar door quasi-stabiel in de buurt van de +10°C zit. We zullen dan ook -zelfs bij deze relatief ‘hoge’ U-waarden- slechts beperkte warmteverliezen hebben voor de ondergrondse bouwdelen.

Belangrijk bij deze opbouw is dat de isolatie aan de onder- en buitenkant van de kelder geplaatst wordt: dit laat toe om een ononderbroken isolatieschil te bekomen, zonder koudebruggen, en zorgt ervoor dat de betonmassa nauwelijks temperatuurschommelingen gaat zien. Een grote massa binnen de bouwschil zorgt voor een hoge thermische inertie van onze woning, waardoor snel afkoelen (in de winter) of oververhitting (zomer) veel minder waarschijnlijk wordt. Ideaal dus om een stabiel en comfortabel leefklimaat te bekomen in onze woning …