ecologisch verwarmen

Posted in duurzaamheid, energie, technieken with tags , , , on november 10, 2012 by Gert

Beste René,

we hebben jouw reactie op een vorig bericht gelezen. Sommige van je opmerkingen zijn inderdaad niet helemaal onterecht: het heeft zeker zin om telkens af te wegen of de kosten van een energiebesparing opwegen tegen de grootte van deze besparing (energetisch, economisch en ecologisch).
Akkoord ook dat er voor de overheid betere manieren zijn om duurzaamheid te stimuleren dan door PV-panelen of warmtepompen overmatig te subsidiëren. Maar of dit dan ook betekent dat puur elektrisch verwarmen de meest ecologische manier van verwarmen is, zoals jij claimt?

Een paar bedenkingen bij jouw reactie.
In een passiefwoning is het helemaal niet zo dat het piekverbruik voor verwarming tussen 16 en 20u plaatsvindt, integendeel. Zelfs met ons kleine 700 W warmtepompje draait onze verwarming zelden continu, en dan nog eerder ’s nachts (na 2-3 uur) en ’s ochtends. Overdag zorgt de zon ervoor dat bijverwarmen niet nodig is en kunnen we met deze (passieve) zonnewarmte typisch voort tot de volgende nacht. Maw: ons verbruik voor verwarming situeert zich dus vooral in de daluren. Maar of dit betekent dat het dan aangewezen is om met aparte dag- en nachtteller te gaan werken, durf ik te betwijfelen: daarvoor is dit verbruik te laag. Om je een idee te geven: dankzij onze warmtepomp kunnen we dit vlot beneden de 1000 kWh houden (vorige winter ca 800 kWh). Indien dit puur elektrisch was geweest, zouden we zo’n 3000 kWh nodig hebben gehad. Komt daarbij dat voor elke kWh die je verbruikt, elektriciteitscentrales ca het 3-voudige moeten opwekken. Anders gezegd: door puur elektrisch te verwarmen maak je van een K15-woning (~passief) een K45-woning op energetisch gebied. Vandaag mogen zelfs geen woningen meer gebouwd worden met een K-waarde hoger dan 45… Vandaar dus dat ik puur elektrisch verwarmen ecologisch moeilijk te verantwoorden vind, zelfs in een passiefwoning.

Wat je mogelijk ook over het hoofd ziet, is dat je naast verwarming ook warm water nodig hebt in een woning. In een passiefwoning is de energiebehoefte hiervoor van dezelfde grootteorde als voor verwarming, afhankelijk natuurlijk van het aantal gezinsleden. Stel je dan voor om dit ook puur elektrisch te doen? In dat geval zit je al aan een totaal verbruik van 6000 kWh; en daar moet dan ook nog het verbruik van je elektrische toestellen bijgeteld worden. Alles samen zit je dan met zo’n 8000 à 9000 kWh elektrisch verbruik … Als je hiervoor bij een groene elektriciteitsleverancier gaat (daar ga ik toch vanuit, aangezien jouw keuze om puur ektrisch te verwarmen om ecologische redenen is), ben je hiervoor per jaar ca 2000 € kwijt …

Je hebt natuurlijk wel gelijk dat werken met een warmtepomp een aanzienlijke meerinvestering is. Maar aangezien we hierdoor meer dan 1000 € per jaar besparen, kan je dus wel stellen dat onze investering op ca 10 jaar tijd terugverdiend zal zijn, bij een gelijkblijvende prijs voor elektriciteit. Maar denk je echt dat dit zal gebeuren? De veiligheidseisen voor kerncentrales (degene die nog open zullen kunnen blijven …) zullen alleen maar strenger worden; gascentrales worden amper bijgebouwd in België, en steenkoolcentrales zijn een ecologisch drama voor de luchtkwaliteit.
Voor mij zijn dit allemaal argumenten om geen voorstander te zijn van puur elektrisch verwarmen.

En, wat PV-panelen betreft. Het is nooit de bedoeling geweest om hiermee ons verbruik voor verwarming te compenseren. Wij zien dit eerder als een manier om iets aan ons overige verbruik te doen. Van ons totaalverbruik van 4000 kWh gaat er minder dan een kwart naar verwarming; het merendeel gaat naar elektrische toestellen en warm water. Door deze toestellen ‘slim’ te gebruiken (bv wasmachine laten draaien wanneer de zon schijnt), kan je ervoor zorgen dat een aanzienlijk deel van de PV-stroom rechtstreeks verbruikt wordt en niet op het net terechtkomt.
Hoewel het ecologisch rendement van de subsidies voor PV-panelen beperkt is (in vergelijking met andere oplossingen), hebben deze subsidies er wel voor gezorgd dat ‘grid parity’ in zicht komt: maw dat de kost per kWh voor PV-stroom gelijk is aan stroom opgewekt door traditionele elektriciteitscentrales. Geen idee vanwaar die factor 100 komt die jij als argument gebruikt tegen PV …

Advertenties

ecobouwers opendeur 2012

Posted in actualiteit, duurzaamheid, energie, passiefhuis with tags , , , , on oktober 9, 2012 by Gert

Al enkele jaren organiseert de Bond Beter Leefmilieu Vlaanderen (BBLV) de Ecobouwers Opendeurdagen. Gedurende 2 weekends in november kunnen geïnteresseerden een aantal woningen bezoeken die gebouwd of verbouwd zijn met aandacht voor energie en milieu. Een uitgelezen kans dus om eens binnen te kijken in een aantal laagenergie, passief- of zelfs nulenergiewoningen, of woningen die gebouwd zijn op basis van bio-ecologische materialen. Het kan natuurlijk ook een combinatie zijn …
Dit initiatief is niet te vergelijken met andere kijkdagen, die typisch georganiseerd worden door bouwfirma’s, tijdschriften of architecten. Bij de Ecobouwers Opendeurdagen ligt de nadruk op het duurzaamheidsaspect: door welke keuzes mensen energieverbruik hebben proberen minimaliseren, en/of door een doordachte keuze van bouwmaterialen de ecologische impact van hun woning hebben proberen beperken. Wij hebben jaren terug vooral veel opgestoken van de ervaringen van de openstellers. Een overzicht van de deelnemende woningen vind je hier.

Het is intussen de derde (mogelijk laatste …) keer dat we onze woning laten deelnemen . Met onze passiefwoning behoren we tot de categorie “Energiezuinige pioniers – Op naar nul-energie”. Op een paar jaar tijd is passiefbouw van iets heel ‘exotisch’ geëvolueerd naar een vrij goed gekend en aanvaard bouwprincipe. Zelfs bouwfirma’s zijn intussen al op de kar gesprongen, en sommigen bouwen nu nog enkel passiefwoningen.

Inschrijven kan vanaf 17 oktober. Voor elke woning zijn een aantal sessies voorzien, met telkens een beperkt aantal plaatsen.

PassiveHouse 2012

Posted in actualiteit, passiefhuis with tags , , on september 7, 2012 by Gert

Ook dit jaar kan u weer op de PassiveHouse 2012 beurs terecht voor meer informatie over passief bouwen en verbouwen. Met nog meer exposanten en lezingen bewijst deze beurs dat het thema leeft in België. Plaats van afspraak is zoals steeds Tour & Taxis in Brussel.

Ons ga je er dit weekend niet zien, met dit weer genieten we liever van onze tuin. Maar als je wel nog op zoek bent naar aannemers, of er nog niet helemaal uit bent en nog een aantal ontwerpkeuzes moet maken, is dit de ‘place to be’ … Ga zeker ook eens luisteren naar het bewonerspanel!

verwarmen in laagenergie- en passiefwoningen

Posted in actualiteit, duurzaamheid, energie, technieken with tags , , , on mei 15, 2012 by Gert

Op de website van het Passiefhuisplatform is vorige week een interessant artikel verschenen over “hoe best verwarmen in lage-energie en passieve woningen“. Dit blijkt inderdaad een van de moeilijkere beslissingen te zijn die tijdens de ontwerpfase gemaakt moeten worden. Het is een afweging tussen kost (hoe de investeringskost aanvaardbaar houden voor het beetje verwarming dat er maar nodig is) en ecologie (op welke manier deze warmte opwekken op een zo duurzaam mogelijke manier). Aan te raden leesvoer dus voor wie nu voor deze keuze staat.

Een ander bericht dat net in de pers verschenen is brengt het nieuws (is het dat nog …?) dat de Belgen wereldwijd een van de grootste ecologische voetafdrukken hebben. We blijken gemiddeld 7,1 hectare nodig te hebben, veel meer dus dan de 1,8 waar we recht op hebben. Grootste boosdoeners blijken onze energie-intensieve industrie (chemie, metaal), transportsector, maar ook onze levensstandaard te zijn: we wonen typisch in relatief grote woningen die meestal dan nog slecht geïsoleerd zijn. Hierdoor is ons energieverbruik per inwoner veel hoger dan noodzakelijk.

Als er dan tegelijk analyses in de media verschijnen die waarschuwen voor black-outs in de energievoorziening, zodra België haar oudste kerncentrales in 2015 zal sluiten, dan kan je je afvragen waarom het creëren van bijkomende productiecapaciteit als enige oplossing wordt gezien: alsof het een voldongen feit hoeft te zijn dat onze energiebehoefte in de toekomst gaat blijven toenemen.
In Japan zijn het voorbije jaar alle 54 kerncentrales één na één gesloten, dit na de dramatische kernramp in Fukushima. Dit heeft niet tot de stroompannes geleid die doemdenkers hadden voorspeld, of tot een verhoogde CO2-uitstoot door het importeren van meer fossiele brandstoffen. In plaats daarvan heeft de Japanse overheid ingezet op het reduceren van het energieverbruik: het terugdringen van alle vormen van verspilling en een meer rationeel gebruikersgedrag, afgestemd op het aanbod. Ook Duitsland heeft recent beslist om haar kerncentrales op termijn te sluiten.

Gezien de grootte van onze voetafdruk kunnen we niet anders dan concluderen dat het potentieel er zeker is om iets te doen aan ons energieverbruik …

123456

Posted in afwerking, ontwerp, schrijnwerk, technieken, web with tags , , , , , on april 22, 2012 by Gert

123456 keer. Zo vaak al is onze blog de voorbije drie jaar bekeken geweest. Ook al wonen we ondertussen al bijna twee jaar in onze woning, toch stellen we vast dat het aantal bezichtigingen alleen maar blijven toenemen is. Van een tiental in het begin, naar nu gemiddeld zo’n 200 per dag.
Dit ligt zeker niet aan de frequentie van onze berichten: heel actief zijn we sinds onze verhuis niet meer geweest. Het kan dus niet anders, of er zijn in Vlaanderen en Nederland steeds meer mensen geïnteresseerd in het passiefhuisconcept. Wat we alleen maar kunnen toejuichen natuurlijk. Als al deze mensen door onze blog iets van onze ervaringen hebben kunnen leren of zelf geïnspireerd geraken door ons enthousiasme voor passiefwonen, heeft onze blog toch zijn nut gehad.

Nu, waar waren jullie vooral naar op zoek? Uit de statistieken blijkt dat jullie onze blog gevonden hebben door te ‘googelen’ naar:
– Passiefbouw. Hoeft geen commentaar …
– Padoek en meer algemeen gevelbekleding in hout. Voor ons een verrassing, want de meeste Vlamingen zijn toch wel gehecht aan hun gevelsteen.
– Grondplan en architect. Dit is de bouwfase waarin bouwers nog het mmest tijd hebben, maar typisch wel al staan te popelen om zelf aan de slag te gaan.
– Bamboeparket. Een relatief nieuw type parketvloer; zeker de hoogkantversie kom je nog niet te vaak tegen.
– Houtskeletbouw. Minder ingeburgerd (in België) dan massiefbouw, maar wel heel vaak gebruikt bij passiefbouw. Door onze muren in silicaatsteen is onze buitenschil eerder een mengvorm van beide systemen.
– Verwarming in een passiefhuis. Eén van de moeilijkste vraagstukken bij passiefbouw: hoe realiseer je dat beetje verwarming dat je in een goed geïsoleerde woning maar nodig hebt op een (kosten)efficiënte en ecologisch verantwoorde manier, en vele mensen die hiermee worstelen.
– Aannemers. Google blijkt een vaak gebruikte manier te zijn om informatie te zoeken vooraleer een aannemer (of architect) een opdracht toe te wijzen.

Dit zijn maar enkele van de meest frequent voorkomende zoektermen. Met dank aan WordPress, voor het bijhouden van al deze gegevens …

winterprik

Posted in actualiteit, passiefhuis with tags , on februari 5, 2012 by Gert

We hebben er dit jaar lang op moeten wachten, maar nu is hij er dan toch: de winter. Gisterenochtend maten we -15°C met de buitenvoeler van ons compacttoestel; nog niet eerder meegemaakt sinds we hier wonen.
Op dat moment merk je dat het 700-W warmtepompje van ons verwarmingssysteem niet meer kan volgen: ook al stond de verwarming continu aan ’s nachts, dan nog was de binnentemperatuur een halve graad gezakt. In zo’n geval bewijst de grote thermische massa van onze woning opnieuw haar nut. De beperkte -en met de vloerverwarming aan amper voelbare- temperatuurdaling ’s nachts wordt ruimschoots goedgemaakt door de zonnewinsten overdag.

Sinds gisteren worden die binnentemperaturen op verschillende plaatsen in onze woning gedurende een week gelogged voor een thesis in samenwerking met het Passiefhuisplatform. Een ideale periode om het binnenklimaat van een massieve passiefwoning tijdens de winter te evalueren. De voorbije zomer werd dit ook al gedaan, alleen konden we toen niet spreken van een echte zomer om het gedrag tijdens een hittegolf echt goed te kunnen inschatten.

nulenergie

Posted in duurzaamheid, energie, isolatie, passiefhuis, technieken with tags , , on januari 31, 2012 by Gert

We zijn dus op weg naar een nulenergiewoning. Als voorwaarden hiervoor stellen het Vlaams Energieagentschap (VEA) en het Passiefhuisplatform (PHP) dat de woning eerst en vooral moet voldoen aan de eisen van een passiefwoning, en daarnaast dat de energie nodig voor verwarming en koeling van de woning gehaald wordt uit hernieuwbare, ter plaatse opgewekte energiebronnen. In de praktijk betekent dit: thermische en/of fotovoltaïsche zonnepanelen, windmolen, en/of warmtepomp.

Volgens de PHPP-berekeningen zitten we met een (gemiddelde) warmtevraag van 11.6 kWh/jaar/m2, of zo’n 2560 kWh per jaar. De EPB-berekeningen komen aan een iets lagere waarde, maar deze gaan uit van andere veronderstellingen (bv binnentemperatuur van 18°C ipv 20°C).
Doordat we verwarmen met een warmtepomp, hadden we in principe voldoende aan een PV-installatie van ca 1000 Wp om te voldoen aan de voorwaarden voor een nulenergiewoning. We hebben uiteindelijk 3360 Wp, of 14 panelen, laten plaatsen. Solar Constructs uit Lochristi leverde ons de Sanyo-panelen.

Na anderhalf jaar in onze woning hebben we een vrij goed zicht op ons energieverbruik. Aangezien we enkel gebruik maken van elektriciteit, ook voor verwarming, is ons verbruik de som van verwarming, warm water, ventilatie, elektrische apparaten en verlichting. In 2011 hadden we in totaal 4060 kWh nodig, wat vrij vergelijkbaar is met het verbruik van een standaardwoning die voor verwarming en warm water gebruik maakt van een andere energiebron (bv aardgas, stookolie, hout). Helemaal niet slecht dus.

Bepalen hoeveel hiervan effectief naar verwarming gegaan is, is niet triviaal aangezien ons compacttoestel (Drexel & Weiss Aerosmart XLS) instaat voor zowel verwarming, warm water en ventilatie. Wel kunnen we, op basis van ons verbruik in de zomer, een ruwe inschatting maken; al is dit per definitie een overschatting, aangezien ook verlichting en warm water in de winter voor meerverbruik zorgen.
Aangezien ons verbruik de voorbije zomer gemiddeld zo’n 9.2 kWh/dag bleek te zijn, volgt daaruit dat we voor verwarming in 2011 slechts zo’n 700 kWh nodig gehad hebben. Uitgaande van een COP van 3.5 voor onze warmtepomp, komt dit neer op een verwarmingsbehoefte van 2460 kWh, of 11.1 kWh/jaar/m2. Toegegeven: november en december waren relatief zachte wintermaanden. Maar anderzijds was januari dan weer heel koud, en is hierin nog het extra verbruik voor verlichting en warm water inbegrepen, als onbekende factor.

Conclusie is dus dat ons werkelijk verbruik vrij goed overeenstemt met de waarde die de PHPP-berekening opleverde, wat aangeeft dat bij de uitvoering van onze passiefwoning geen grote fundamentele fouten gemaakt zijn. Een hele geruststelling …